Linkspoot op linkerflank kan nog steeds uitstekend werken

31/05/2011 12:00

Dusan Tadic is de man met de meeste assists van de Eredivisie. Zeventien keer stelde hij een ploeggenoot in staat een doelpunt te maken. De nummer twee is Wesley Verhoek van ADO Den Haag met veertien assists en op de gedeelde derde plaats staan Balázs Dzsudzsák van PSV en Dries Mertens van FC Utrecht met dertien assists.

Het is op het eerste gezicht een normaal lijstje, maar toch hebben Tadic, Verhoek en Dzsudzsák iets belangrijks gemeen: het zijn alle drie spelers die aan hun natuurlijke flank spelen. Tadic en Dzsudzsák zijn linkspoten die vanaf de linkerflank hun voorzetten laten wegdraaien van het doel, Verhoek is een rechtspoot op rechts.

Is er een oorzakelijk verband te vinden voor die topposities van Tadic, Verhoek en Dzsudzsák? Is het inderdaad niet makkelijker voor een spits om een wegdraaiende bal vanaf de achterlijn in te koppen, in plaats van een indraaiende voorzet die van de middenlijn komt? Tim Matavz en Dmitry Bulykin zullen het ongetwijfeld beamen. Het was vroeger een voetbalwet, maar inmiddels is het allang geen gemeengoed meer. Integendeel, de linkspoten op links en de rechtspoten op rechts zijn een uitzondering geworden.

Wie is daar ooit mee begonnen? Normaal gesproken was het opstellen van een rechtspoot op links en omgekeerd altijd een keuze uit nood, maar uiteindelijk werd het een bewuste keuze. Het is alweer zeven jaar geleden dat José Mourinho bij Chelsea koos voor een aanval met linkspoot Arjen Robben op rechts en rechtspoot Salomon Kalou op links. Met de sterke Didier Drogba in de spits vormde dat drietal een beweeglijke machine waarop de vijandelijke defensie moeilijk grip kreeg.

In Nederland begon bondscoach Marco van Basten in 2004 met een heel strak selectiebeleid waarbinnen de linksbuiten ook echt een linkspoot moest zijn, waardoor hij uiteindelijk zelfs Dave van den Bergh liet debuteren en Kevin Bobson opriep. Daarna liet ook Van Basten de teugels vieren en besloot hij gewoon voor de beste spelers te kiezen en daar een plaatsje voor in te ruimen.

In het internationale voetbal bestaan de specifieke buitenspelers nauwelijks nog. Zelfs opleidingsinstituut Barcelona speelt met een hangende Lionel Messi in de spits, rechtspoot David Villa op links en met de veelzijdige Pedro vanaf rechts. Daar is het vooral rechtsback Dani Alves die de voorzetten vanaf de achterlijn verzorgt. In Nederland is er een soortgelijke ontwikkeling te zien.

In de Eredivisie waren er dit seizoen nog vijftien clubs die op papier 4-3-3 speelden. Dat zou dus in principe vijftien linkspoten op links en vijftien rechtspoten op rechts kunnen opleveren. Het zijn er echter wat minder. Op links hebben we Dusan Tadic, Balázs Dzsudzsák en Marvin Zeegelaar, op rechts moeten we het doen met Darl Douglas, Wesley Verhoek en Luciano Narsingh.

Het zijn vooral de linksbenige rechtsbuitens (Miralem Sulejmani, Bryan Ruiz, Joonas Kolkka, Leroy George), de rechtsbenige linksbuitens (Nacer Chadli, Anthony Lurling, Lorenzo Ebecilio, Roy Beerens, Ryo Miyaichi, Dries Mertens, Charlton Vicento), de rechtsbenige middenvelders op links (Ismaïl Aissati, Brett Holman, Achmed Ahahaoui) of de gewezen centrumspitsen (Jeremain Lens, Ahmed Musa, Everton) die de vleugels bevolken.

Natuurlijk is het voetbal onderhevig aan een constante evolutie en worden de ruimtes steeds kleiner. In de wereld van opgetrokken verdedigingen en fysieke strijd wordt het steeds moeilijker voor specifieke buitenspelers om zich staande te houden. Het is vaak het argument dat trainers gebruiken om geen plaats voor deze specialisten in te ruimen. Toch hoeven die oude waarden echter nog niet zo slecht te zijn. Dusan Tadic, Balázs Dzsudzsák en Wesley Verhoek hebben dat dit seizoen aangetoond.

Taco van den Velde

Foto: VI Images